Dwi'n Nol. Wel, falle.

Wel, nid yw hyn hawdd i sgwennu. (Ie, oce, pwynt teg - nid yw unrhywbeth yn Gymraeg hawdd i sgwennu i fi). Mae'n posib eich bod chi'n gweld dwi wedi bod yn dawel iawn yn 2015. Ar Twitter ac ar fy mlog. Mae'n gywir i ddweud mod i'n wedi colli tipyn bach o gymhelliant ers Mis Ionawr. Mae fy mywyd bersonol (wel, fy mhriodas rili) wedi mynd reit lawr y shitter. Roedd misoedd rhwng Ebrill a Mehefin yn gwaethaf, ond, nawr mae'n disgwyl fel stwff dechrau i gael gwell.

Yn anfoddus mae hyn wedi cael effaith negatif ar Cymraeg yn ein tŷ. Neu, falle roedd fy overwhelming desire i siarad yr iaith gyda Iwan un o'r problemau. Ond, credu fi, roedd lot o broblemau yn fwy bwysig na Chymraeg neu Saesneg.

(* Mae'n bwysig iawn deall bod post natal depression seriys gyda fy ngwraig)

Wnaeth fy ngwraig dechrau resent Iwan a fi gwylio stwff fel Cyw yn y bore a siarad gyda'n gilydd yn Gymraeg.  Dwi'n dal yn gwneud oce. Stwff wedi aros yn fy mhen. Ond Iwan, wel mae'n stori wahanol. Mae e'n clyfar. Mae e'n wrth ei fodd siarad. Mae Saesneg ym mhob man, felly bydd e'n dewis Saesneg.

Mae fy ngwraig a fi wedi gwneud lot o siarad. Wastad yn Saesneg. Pryd Iwan mynd i nursery bydd e'n clywed dim ond Saesneg. Mae ei ffrindiau siarad Saesneg. Ei deulu siarad Saesneg. Ac wedyn, dyma fi, trio i siarad Cymraeg. Fighting yn erbyn llanw overwhelming o Saesneg. A fy ngwraig wedi cymryd teledu bant o fi, felly nawr, ei deledu siarad Saesneg hefyd.

Wna i ddal ati ond, falle dwi wedi dysgu rhywbeth yma. Trio magu eich plant i siarad 2 iaith yw anodd am rhieni (yn enwedig pan 1 yn unig siarad yr ail iaith.)

1. I'r rhiant dwyieithog -  mae'n bwysig sylweddoli bod, weithiau, eich cymar teimlo left out. I ddechrau falle mae nhw'n wrth eu bodd clywed eu blant siarad 2 iaith, ond, pryd eu blant dechrau siarad sgwrs yn yr ail iaith mae'n anodd iddyn nhw.

2. I'r rhiant uniaith - mae'n bwysig i gofio mae'n amhosib i wneud hyn heb eich cefnogaeth. (Yn enwedig pan eu bod nhw'n byw mewn gwlad gyda dominant language fel Saesneg.) Amhosib.   Eich cymar angen eich cefnogaeth. Eich plant angen eich cefnogaeth. Ie, mae'n galed, ond mae'n cyfle i rhoi rhywbeth arbenning i eich plant.

Wel, mae'n Gorffenaf 26 heno. Dwi'n mynd ailddechrau gwersau nos fory. Gobeithio bydd popeth yn iawn..

Crio Fel Babi Achos o Gymraeg!

Pryd wnes i wneud penderfyniad dysgu Cymraeg, wnes i wybod bydde i'n gwneud rhai o pethe.

Fel -   teimlo grêt os gallu gyda fi gwneud unrhywbeth yn gywir.
      -  neu, swnio fel twat.
      -  neu, cael dyddiau pryd popeth teimlo yn hawdd.
      - neu, cael dyddiau fel popeth yn amhosib.

Wnes i fyth yn meddwl bod dysgu'r iaith bydde gwneud i fi crio.

Ond heddiw, wnes i grio fel babi achos o Gymraeg. A dyma pham:

Wnaethon ni'n mynd i barti penblwydd o fy nain heddiw. (Mae hi'n 97 oed fory, chwarae teg!). Roedd fy nheulu i gyd yno ar tŷ Nain.

Iwan (canol) ac ei gefndryd Rhys a Rowan ar tŷ nain

Mewn ystafell cefn, roedd Iwan, fi a fy nhad siarad. O'n i'n siarad am sut mae Iwan gwneud gwych gyda ei Gymraeg. Roedd sosbannau ar shilff ben tân. Wnaeth fy nhadcu gwneud nhw yn y 1940au. (Roedd e'n o Sir Gâr, a chefnogwr Llanelli).

Wedais i "Pa lliw yw y sosban Iwan?"
"Gold"
" Oce, beth yw gold yn Gymraeg?"
"Aur"

Ar y wyneb, mae'n sgwrs diflas iawn. Dim ond sgwrs am lliwiau bod debyg iawn i sgwrsiau gyda phlant ym mhob man. 2 awr ar ol, o'n i'n eistedd yn fy ystafell fyw crio.

Wnaeth fy nhadcu marw yn 1977. Cyn o'n i'n geni. Wnes i fyth yn nabod fy nhadcu. Roedd e'n siaradwr Cymraeg iaith cyntaf ac wnaeth e eistedd mewn ei ystafell cefn. Wastad. Roedd "front room for best". Nawr fy Nain defnyddio y ystafell ffrynt. Wnes i sylweddoli bod dim berson wedi siarad Cymraeg yn y stafell yma ers 1977.

Dwi ddim yn gwybod am nefoed . Sai'n gwybod os Tadcu gallu gweld neu chlywed Iwan a fi. (Dwi'n siwr os mae fe'n gallu clywed ei fod e'n banging ei ben yn erbyn wal fel dwi'n gwneud pob camgymeriad yn y llyfr)

Wnes i fyth yn nabod fy Nhadcu, ond wnes i deimlo mor agos iddo fe heddiw. Ac mae hynny'n pam mae iaith gwneud i fi crio fel babi.

Effaith o 2 ieithoedd ar ol 29 mis.

Welodd Iwan y Health Visitor heddiw am ei gyfarfod datblygiad,  Wnaeth e yn dda iawn. Above average ym mhopeth. Felly o'n i'n gofyn fy hun pam? Mae'n simplistic dweud mae'n achos o Gymraeg, ond dwi'n siwr bod Cymraeg wedi cael effaith positif ar ei ddatblygiad.

Pryd oedd e'n gwneud ei lliwiau, wnaeth e newid i Gymraeg hefyd. Dim rhesymau, jyst achos mae fe'n gallu wneud e! Mae fe'n gwybod ei fod e'n siarad dwy iaith. Mae e'n dechrau sylweddoli bod lot o blant arall ddim yn siarad 2 iaith hefyd.

Wnaethon ni'n gwneud penderfyniad trio siarad 2 ieithoedd wrtho fe o'r dydd cyntaf o'i fywyd. Roedd y peth cyntaf wedais i wrtho fe yn Gymraeg. Wnaethon ni'n darllen lot o stwff amdano fe cyn gwneud penderfyniad.  Dwi'n gallu dweud nawr, ar ol 2 mlynedd, roedd 1 o'r penderfyniadau gorau mae'n posib gwneud.

Roedd un problem. Roedd y ddwy o ni siaradwyr Saesneg yn unig. Wnes i ddechrau dysgu Cymraeg ym Mis Mehefin 2012, roedd Iwan born ym Mis Awst 2012.  O'n i'n hollol crap. (Dwi'n dal yn crap nawr.) Wnes i feddwl (yn fwy na unwaith) bod falle o'n i'n holding back ei ddatblygiad achos o'n i'n rwtsh, ond, emphatically, nid yw hyn yn wir.

Mae ei Saesneg yn gryf. Cryf iawn.  Bydd Saesneg ei iaith cyntaf, ond siarad ail iaith dim yn gael effaith negatif ar ei iaith cyntaf. Mae fe'n gallu deall bod 2 enwau gyda stwff. Mae'n syml iawn yn ei ben! Nid yw ei fam a thad yn glyfar iawn. Oce, dy'n ni ddim yn dwp, ond, os ni'n gallu magu plant fel hyn, unrhyw un gallu gwneud e!

Wna i dweud i unrhyw un sy'n cael babi. Beth am trio 2 ieithoedd. Bydd yr ail iaith gwneud dim ond helpu yr iaith cyntaf.  Clywed eich plant dweud rhywbeth fel "there's 4 frogs" yw gwych. Bydd clywed "there's a frog Mummy, broga dadi" neu "Mynd o dan y bont - Mummy says bridge" yn chwythu eich meddwl!

Treiglad Cyntaf Iwan

Dwi'n meddwl bod pob rhieni dathlu pryd eu plentyn gwneud rhywbeth i'r tro cyntaf.

Felly, heddiw o'n i'n dathlu. Wnaeth Iwan gwneud ei treiglad yn gywir cyntaf heddiw.

 "Mae James yn goch" yw'r brawddeg wnai i fyth yn anghofio.

"Beth wedaist ti? Mae James yn coch?"

"Yn goch Dadi"

Wnaeth Tomos y Tanc helpu fi dysgu Saesneg pryd o'n i'n iau, mae fe'n fy helpu fi a fy mab dysgu Cymraeg nawr.


Mae popeth yn mor hawdd iddo fe. Dyw e ddim yn deall pam mod i'n gwneud yr iaith swnio mor anodd!

Stwff bod dal yn dryslyd i fi

Gwylio fy mab dysgu sut i siarad yn diddorol iawn i fi. Mae plant yn lot gwell dysgu na oedolion achos so nhw'n cwestiwn unrhywbeth.

Bydd Iwan dweud "count Mummy, cyfri Dadi" neu "The car's red Mummy, car yn goch Dadi"  heb gofyn pam mae'n wahanol. Fel oedolion mae'n mwy anodd gwneud hyn. Rydyn ni'n cwestiwn popeth. "Pam yw hwn?"

Wnes i wneud penderfyniad trio dysgu fel plentyn. Jyst gwrando a copy. Fel mae'n digwydd, mae rhai o pethe bod pobl meddwl amhosib (treigladau) yn fwy hawdd y ffordd yma. Dwi ddim yn deall wastad pam dwi'n newid c - g, neu c - ch ond pawb arall gwneud e, felly bydda i'n hefyd. Dwi'n meddwl mod i'n ocê gyda threigladau, a gwell na os o'n i'n eistedd yn ystafell class dysgu bwrdd treigladau. ( mutation table??)

Ond, er mod i'n trio dysgu heb meddwl amdano fe, mae'n 2/3 pethe gwneud dim sense i fi. Dim sense o gwbl, ac sai'n gweld yr atebion ar google, felly, dwi'n gofyn i chi gyd!

1 - 10 munud.
      Pam yw Deg munud DENG munud weithiau? Dwi'n clywed hyn ar Radio Cymru neu S4C, ond sai'n deall pryd dweud deg a phryd deng.

2. - i, am, dros, ar gyfer - for (Mwy dryslyd na unrhyw treiglad i fi!)
      Dwi'n gwybod taw Saesneg sydd ar fai achos 1 gair (for) defnyddio llawer ffordd wahanol, ond dim cliw 'da fi pryd dweud i, neu am, neu dros neu ar gyfer... Dwi'n clywed dros pryd mod i'n gwrando chwaraeon. "Cais dros Gymru." Ond, fel arfer, dwi'n jyst defnyddio 'i'.

3 - gwrywaidd / benywaidd
     Bydda i'n trio fy nghorau ond mae'n blydi anodd iawn fel siaradwr Saesneg! Un peth bod gwneud i fi crafu fy mhen - Pam yw pwyntiau yn rygbi gwrywaidd ond goliau yn pel-droed fenywaidd. PAM? Mae hyn gwneud llai sense i fi na Physics!!! Sut mae'n posib i rygbi a phel-droed i fod yn wahanol. Mae dwy chwaraeon dod mas o'r 1 gem nol yn y ganrif 19ed....

4 - Mae pawb yn dweud bod Cymraeg yn 'phonetic', ond dwi'n dweud stwff unphonetically yn llwyr. Fel bwyta a bwyd (bitta a boyd yn swn Saesneg). Pa un yn gywir?

4 - cyfri - Dwi'n gallu get by defnyddio "un deg un, un deg dau etc" achos dyw  dau ar bymtheg neu deunaw byth yn mynd i aros yn fy mhen!

Diolch i unrhyw un sy'n gallu helpu...!

Diwrnod Shwmae Su'mae!

Roedd diwrnod Shwmae Su'mae ddoe, felly dyma Iwan  rho gynnig arni.

Cofiwch, mae Iwan cael fi fel ei athro felly dyw e ddim yn sefyll siawns rili!

Mae'n gwneud i fi tipyn bach drist achos dwi'n gwybod mae gallu gyda fe siarad Cymraeg gyda dim problemau ond bydd e'n limited achos o fi.

Diolch i Llinos, Llun ciwt o Iwan ymarfer ei Gymraeg, a nonsens o fi!

Mae siaradwyr Cymraeg yn neis iawn i fi. Dyma fi, gwneud 'clust moch' o siarad eich iaith ond mae pawb moyn helpu fi.
Wnes i siarad Cymraeg i rhywun arall i'r tro cyntaf ym Mis Awst 2012, a dwi wedi trio siarad Cymraeg ar pob taith i Gymru ers.

Cael hyderus siarad i siaradwyr yw un o'r pethe yn fwyaf anodd i ddysgwr (wel, sai'n siarad i bob dysgwyr, ond roedd yn wir i fi)

Nid achos o'n i'n scared o gwneud camgymeriadau, neu o rhywun cywiro fi, ond achos sai'n moyn sarhau'r iaith. Mae'n bwysig iawn i ni i deimlo fel 'yn ni'n helpu'r iaith. Ar ôl 2 flynedd, dwi wedi dod o hyd llawer o bobl oedd sy'n hapus i siarad i fi a jyst ddwywaith roedd rhywun rude i fi.

Mae stereotype ymhlith siaradwyr Saesneg yw'r siaradwyr Cymraeg pobl crac hen bydd sy'n gweiddi at ti pan ti'n anghofio treiglad nasal, neu, defnyddio gair Saesneg mewn brawddeg. Pan wnes i ddechrau siarad i bobl, fydde a'i ddim yn siarad Cymraeg unless mae gallu gyda fi dweud bob gair yn Gymraeg.. Nid nawr, dwi'n jyst siarad, ac taswn i'n anghofio geiriau, baswn i'n siarad Saesneg nes dw i'n gallu mynd nôl i Gymraeg

Iwan darllen ei llyfr newydd!

Ac wedyn, wythnos yma, roedd rhywun hala llyfr i fi i helpu Iwan a fi dysgu. Dyma random act of kindness i ddim reswm except helpu fi siarad gwell.
Dim siaradwyr Saesneg byth yn hala rhywun am ddim fel hyn i fi.. Felly, mae conclusion:

1) 2 twats siarad Cymraeg .
2) Lots o twats siarad Saesneg.
3) Dysgwyr - paid becso am defnyddio Saesneg - honestly bydd hyn eich achub chi 6 mis o cyfle colli.
4) (ac mae peth yn fwyaf bwysig!)
DW I'N HAPUS I CHI HALA LLYFRAU I IWAN A FI

Cael plant yn Lloegr siarad Cymraeg!

Dw i'n gwaith i'r clwb rygbi Caerwrangon, mynd o gwmpas ysgolion hyfforddi rygbi, ond gwneud gwers mewn ystafell dosbarth hefyd.

Wel, dw i'n sgwennu y gwersau, felly o'n i'n meddwl, "Dw i'n gallu gwneud tipyn bach o Gymraeg yma!"40 munud siarad am rygbi yn Gymraeg. 20 munud gwneud poster rygbi yn Gymraeg, 60 munud chwarae rygbi. Gwers neis iawn!

Gwylio plant dysgu ieithoedd yn mor inspiring. So nhw'n care am camgymeriadau, neu disgwyl twp neu becso am ddim gallu gyda nhw siarad yn perffaith. Mae nhw'n jyst trio siarad. Fel lot o stwff, mae oedolion gallu dysgu o gwylio pobl ifanc!

Unrhyw amser dw i'n dysgu rhywbeth i unrhyw plentyn dw i'n teimlo gwych, ond, imagine sut mae'n teimlo i ddysgwr i ddysgu rhywun dweud rhywbeth fel " Cais gwych i Gymru gan George North." Mae rhai o nhw gwneud treigladau heb trio!

Fel dysgwyr, 'yn ni'n clywed lot o bobl dweud "Mae Cymraeg yn iaith galed iawn". Wel, dw i'n gallu dangos i chi gyd 60 plant yn Lloegr pwy sydd anghytuno gyda hyn. Ar ol 40 munud.. Gyda athro fel fi!!