Ewro 2016 - Fy Marn

Wel, roedd hwn mis gwych... Diolch i'r tim genedlaethol pel droed am rhoi cyfle i ni gyd i ddathlu Cymru..
Wna i ddim yn siarad am y gemau, neu chwaraewyr yma. Digon o bobl wedi sgwennu digon o stwff am hwn, ond roedd Ewro 2016 yn fwy bwysig na jyst pel-droed.. Roedd ddechrau o rhywbeth.... Falle Cymru wedi deffro (o'r diwedd!)..

Pel-droed yw'r chwaraeon o'r byd. Dim dadl amdano fe. A dyma Chymru dangos yr byd ein bod ni'n digon cryf i sefyll ar ein hun... Ystyriedwch hyn... Yn 2016 Cymru chwarae pel-droed ar yr un lefel fel Yr Almaen. Gwell na Yr Eidal, Sbaen, Rwsia, Lloegr. Mae byd wedi dysgu am Gymru yn y fis diwethaf. Mae byd yn deall ein bod ni'n gallu gwneud unrhywbeth am ein hunain... Wel, pobman eithrio Cymru.

Ro'n ni'n obsessed gyda rygbi.... Pam? Dwi'n gweithio yn rygbi, dwi'n meddwl mae'n chwaraeon da, ond yn gymharu i bel-droed mae'n dim ond atgoffa nostalgic o'r Ymerodraeth  Lloegr... Mae'n amhosib i tyfu gwlad cryf os popeth dal yn gymharu i Loegr, ac mae hynny'n beyh yw rygbi. Cyfle i guro Lloegr. Curo Lloegr ar rygbi gwych. Dyw pawb yn Ewrop, America neu Asia dim yn gofal... Byddwn ni'n hapus i fyw mewn bubble fel hyn, neu dylen ni trio anelu'n uwch? Cymru gallu gwneud unrhywbeth ein bod ni'n moyn... Unrhywbeth....


23 peldroedwyr o Gymru wedi dangos ein bod ni'n belong on the world stage...   Ond, bydd Llywodraeth Cymru dal yn gorfod gofyn San Steffan am y hawl i wneud pethe yng Nghymru. Yn 2016 mae'n hollol hurt. Bydd Ashley Williams derbyn hyn? Dim siawns. Deffro Cymru, sefyll lan. Falle wnaeth Edward Longshanks dechrau broses wnaeth gwneud i ni meddwl ein bod ni'n angen Prydain, ac, yn anffodus miloedd o Gymry wedi credu ein bod ni'n rhy dwp i lywodraethu ein gwlad... Wel, i fi, Bale, Ramsey, Allen et al wedi dangos i ni gyd digon yw digon...

Bydd plant yng Nghymru dysgu am Ewro 2016 yn ysgol yn y dyfodol?? Roedd e'n y ddechrau o rhywbeth? Neu, dim ond tim da chwarae da..?? It's up to us.

Agwedd Siaradwyr Saesneg i Ieithoedd Prydeinig??

Roedd un cwestiwn wedi poeni fi am amser hir. Ers cyn penderfynais i ddechrau dysgu'r iaith. Pam siaradwyr Saesneg yn unig casau ieithoedd arall? Yn enwedig ieithoedd Prydeinig arall.

Dyw ieithoedd ddim yn brifo unrhyw un. Dyw ieithoedd ddim yn dechrau rhyfeloedd. Dyw ieithoedd ddim yn gorwedd. Mae pobl sy'n defnyddio nhw gwneud hyn, nage ieithoedd!

Wel, ar ol sgwrs gyda fy ngwraig heddiw, falle dwi'n deall tipyn bach mwy amdano fe nawr.

(Eglurhad bach am fy mhriodas:
Cyn 2015 roedd fy ngwraig cefnogwr mawr o'r syniad magu ein mab yn Saesneg a Chymraeg. Roedd hi'n hapus clywed Iwan siarad stwff yn Gymraeg, a gweld fi siarad gwell (yn araf). Wedyn, (amongst various other problems) roedd gallu 'da fi i siarad wrtho fe heb defnyddio Saesneg. Roedd hyn problem. Yn sydyn, oedd hi ddim yn hapus achos wnaeth hi ddim yn deall ein sgwrsiau.)

Wel, heddiw o'n i'n siarad am dysgu tipyn bach o Gaeleg. Wnaeth ei ymateb hi gwneud rhywbeth glir yn fy meddwl i.

Welodd hi gwefan Learn Gaelic ar ein sgrin cyfrifiadur.

Fy ngwraig: "Are you thinking about learning Gaelic now?"
Fi: "Yeah, maybe."
Fy ngwraig: "Why?"
Fi: "I'm interested in our native languages and cultures. I'd love to be able to have at least basic conversation in all of them."
Fy ngwraig: "But wouldn't it be better to learn a more useful language, like Spanish?"
Fi: "Why not? And, Spanish hasn't ever been actively persecuted by the goverment of a different country as far as I remember. Plus, I don't plan on going to Spain anytime soon."
Fy ngwraig:(aggressively)  "I hate it when you do this. You need to remember that I'm English and your son is more English than Welsh."


Roedd y ffaith wnaeth hi gwneud linc rhwng British Empire ac ei hun y peth mwyaf diddorol i fi  Pam?   Ro'n i ddim yn criticise y Sais, neu Llywodraeth San Steffan, neu Loegr. Jyst trio esbonio pam mod i'n mwy diddordeb yng Nghaeleg na Sbaeneg. Wnaeth hi deall sgwrs yma fel attack ar ei gwlad ac ei iaith. Roedd e ddim.

Pam wnaeth hi mynd ar yr amddiffyn mor glou? Ie, oce, falle roedd sylw am persecution tipyn bach o cheap shot ond dwi ddim yn deall o ble welodd hi linc rhwng hyn ac y ffaith ei bod hi'n Saesnes.

Ar ol meddwl amdano fe, cofiais i pryd mae hi'n mynd ymysodol. 1) Pryd mae hi'n anghywir, 2) Pryd mae hi'n euog, 3) Pryd mae hi'n teimlo embaras neu  4) pryd mod i'n behafio fel twat.

Roedd hi ddim yn anghywir am unrhywbeth yma.

Felly, oes rheswm pam lot o siaradwyr Saesneg swnio anti ieithoedd arall achos mae nhw'n teimlo euog, neu embaras?


Neu, achos mod i'n twat mawr???

Awr Y Dysgwyr - Wythnos Cyntaf - DIOLCH!!

Wel, roedd wythnos cyntaf #aydysgwyr lot gwell na wnes i feddwl oedd posib.
Os mod i'n honest, o'n i'n disgwyl spectacular failure, fel pob syniad arall sydd wedi dechrau yn fy mhen, ond dwi'n siwr bod Twitter gallu chwarae rol pwysig iawn yn tyfu'r iaith ac yn gwneud cyfleoedd am ddysgwyr ymarfer eu sgiliau Cymraeg.

Stats:

#aydysgwyr

Roedd 331 twits defnyddio #aydysgwyr Nos Lun diwethaf.
110 'original tweets'
34 @ negeseuon
187 AD

Dwi ddim yn deall stats yn rhy da, ond, edrych fel roedd posib bod #aydysgwyr mynd i 100,000 cyfrif Twitter.

Roedd potential timeline delivery - 450,000 pobl. Ie, wrth gwrs oedd hyn 'best case scenario' ond waw!







Beth am gyfrif @AwrYDysgwyr te:

1 wythnos:

197 twîts.

48,000 Tweet impressions.

2893 ymweldwyr.

304 dilynwyr.




Sai'n deall popeth am cyfryngau cymdeithasol a dwi'n deall llai am y Gymraeg ond dwi'n gwybod hyn - Twitter gallu helpu dysgwyr a'r iaith.

Awr Y Dysgwyr

Oce - Roedd 1 blog yn 12 mis perfformiad siomedig.


Wna i ddim yn siarad am pam achos mae'n dim byd i wneud gyda'r iaith.

Dwi'n nol nawr - a, fel arfer, gyda syniad ffordd hir mas o fy nghynghrair...

Ar Twitter dwi'n dilyn Yr Awr Gymraeg (@yrawrgymraeg #yagym) - Dwi wedi wastad meddwl bydd rhywbeth fel hyn am ddysgwyr yn defnyddiol iawn. twitter yw'r resource mod i'n defnyddio mwyaf. Mae'n hawdd iawn gofyn cwestiwn am yr iaith i fy dilynwyr. Ar ol cael sgwrs twitter gyda Llinos (@wenfro  @Celtes_Cymru) a gwrando i rhaglen Taro'r Post ar Radio Cymru wnes i ddarganfod fy nghymhelliant tyfu.

Felly dyna ni - Awr Y Dysgwyr

1 awr / wythnos. #aydysgwyr @AwrYDysgwyr   - Nos Lun (9-10) ar hyn o bryd.

Dilynwch ac AD Plis!


Falle, bydd hyn helpu rhywun rhywle.

Neu falle dim!

Dwi'n Nol. Wel, falle.

Wel, nid yw hyn hawdd i sgwennu. (Ie, oce, pwynt teg - nid yw unrhywbeth yn Gymraeg hawdd i sgwennu i fi). Mae'n posib eich bod chi'n gweld dwi wedi bod yn dawel iawn yn 2015. Ar Twitter ac ar fy mlog. Mae'n gywir i ddweud mod i'n wedi colli tipyn bach o gymhelliant ers Mis Ionawr. Mae fy mywyd bersonol (wel, fy mhriodas rili) wedi mynd reit lawr y shitter. Roedd misoedd rhwng Ebrill a Mehefin yn gwaethaf, ond, nawr mae'n disgwyl fel stwff dechrau i gael gwell.

Yn anfoddus mae hyn wedi cael effaith negatif ar Cymraeg yn ein tŷ. Neu, falle roedd fy overwhelming desire i siarad yr iaith gyda Iwan un o'r problemau. Ond, credu fi, roedd lot o broblemau yn fwy bwysig na Chymraeg neu Saesneg.

(* Mae'n bwysig iawn deall bod post natal depression seriys gyda fy ngwraig)

Wnaeth fy ngwraig dechrau resent Iwan a fi gwylio stwff fel Cyw yn y bore a siarad gyda'n gilydd yn Gymraeg.  Dwi'n dal yn gwneud oce. Stwff wedi aros yn fy mhen. Ond Iwan, wel mae'n stori wahanol. Mae e'n clyfar. Mae e'n wrth ei fodd siarad. Mae Saesneg ym mhob man, felly bydd e'n dewis Saesneg.

Mae fy ngwraig a fi wedi gwneud lot o siarad. Wastad yn Saesneg. Pryd Iwan mynd i nursery bydd e'n clywed dim ond Saesneg. Mae ei ffrindiau siarad Saesneg. Ei deulu siarad Saesneg. Ac wedyn, dyma fi, trio i siarad Cymraeg. Fighting yn erbyn llanw overwhelming o Saesneg. A fy ngwraig wedi cymryd teledu bant o fi, felly nawr, ei deledu siarad Saesneg hefyd.

Wna i ddal ati ond, falle dwi wedi dysgu rhywbeth yma. Trio magu eich plant i siarad 2 iaith yw anodd am rhieni (yn enwedig pan 1 yn unig siarad yr ail iaith.)

1. I'r rhiant dwyieithog -  mae'n bwysig sylweddoli bod, weithiau, eich cymar teimlo left out. I ddechrau falle mae nhw'n wrth eu bodd clywed eu blant siarad 2 iaith, ond, pryd eu blant dechrau siarad sgwrs yn yr ail iaith mae'n anodd iddyn nhw.

2. I'r rhiant uniaith - mae'n bwysig i gofio mae'n amhosib i wneud hyn heb eich cefnogaeth. (Yn enwedig pan eu bod nhw'n byw mewn gwlad gyda dominant language fel Saesneg.) Amhosib.   Eich cymar angen eich cefnogaeth. Eich plant angen eich cefnogaeth. Ie, mae'n galed, ond mae'n cyfle i rhoi rhywbeth arbenning i eich plant.

Wel, mae'n Gorffenaf 26 heno. Dwi'n mynd ailddechrau gwersau nos fory. Gobeithio bydd popeth yn iawn..

16-21

Oce. Cymru wedi colli i Loegr.

Wna i ddim yn defnyddio fy mlog i siarad am y gem. Digon o rygbi 'da fi ar waith, ond ers dechrau dysgu'r iaith fy nheimladau i ganlyniadau tim genedlaethol wedi newid.

Cyn 2012 'o'n i'n crac iawn os Cymru colli. Ac yn enwedig os wnaeth Cymru colli i Loegr. Heno, dwi'n siomedig. Siomedig ar ol gwylio Cymru chwarae rwtsh.  Ond, jyst siomedig. Dim yn grac.

Pam?

Wel, a:) Roedd Lloegr y tim well ar y nos, felly chwarae teg iddyn nhw, ond

b) Cyn dechrau Cymraeg, wnes i ddefnyddio chwaraeon fel modd i ddangos o'n i'n Cymro.. Dwi ddim yn Gymro rili, hanner o fy ngwaed yw Saes. (Dwi wedi byth yn teimlo fel Saeson, ond mae'n ffaith.)  Felly, pryd oedd Cymru yn golli teimlais i gutted achos oedd chwareon yr unig modd roedd posib i fi i fod Cymro.

Nawr, dwi'n derbyn canlyniadau siomedig yn fwy hawdd. Pam. Fel siaradwr Cymraeg (ie, oce, falle dim cweit, ond, digon agos) dwi ddim yn gweld canlyniadau o dimau genedlaethol yn yr un modd. Nid yw chwaraeon yn mor bwysig yn y grand scheme of things/

Wedodd ffrindiau (Cymraes) i fi heno: "Stop being so mature about this!"

Roedd ymateb o fi: " I want Wales to be a strong nation, in sport yes, but in general. Part of that means we need to get over the obsession with the English."

Dwi'n moyn gweld Cymru fel gwlad annibynnol, hyderus a chryf. Pan bydd hyn yn digwydd bydd y Saeson ein ffrindiau agosaf.  Nid yw guro Lloegr ar rygbi (neu pel-droed) popeth. Nes pawb yng Nghymru deall hyn bydd ein gwlad byth yn symud ymlaen. Ddylai Cymru ddim yn rely ar canlyniadau chwareon i ddangos ein cryfder.

Wna i dderbyn unrhyw canlyniad os Cymru cerdded ar y gae fel gwlad o statws cyfartal.   .

Crio Fel Babi Achos o Gymraeg!

Pryd wnes i wneud penderfyniad dysgu Cymraeg, wnes i wybod bydde i'n gwneud rhai o pethe.

Fel -   teimlo grêt os gallu gyda fi gwneud unrhywbeth yn gywir.
      -  neu, swnio fel twat.
      -  neu, cael dyddiau pryd popeth teimlo yn hawdd.
      - neu, cael dyddiau fel popeth yn amhosib.

Wnes i fyth yn meddwl bod dysgu'r iaith bydde gwneud i fi crio.

Ond heddiw, wnes i grio fel babi achos o Gymraeg. A dyma pham:

Wnaethon ni'n mynd i barti penblwydd o fy nain heddiw. (Mae hi'n 97 oed fory, chwarae teg!). Roedd fy nheulu i gyd yno ar tŷ Nain.

Iwan (canol) ac ei gefndryd Rhys a Rowan ar tŷ nain

Mewn ystafell cefn, roedd Iwan, fi a fy nhad siarad. O'n i'n siarad am sut mae Iwan gwneud gwych gyda ei Gymraeg. Roedd sosbannau ar shilff ben tân. Wnaeth fy nhadcu gwneud nhw yn y 1940au. (Roedd e'n o Sir Gâr, a chefnogwr Llanelli).

Wedais i "Pa lliw yw y sosban Iwan?"
"Gold"
" Oce, beth yw gold yn Gymraeg?"
"Aur"

Ar y wyneb, mae'n sgwrs diflas iawn. Dim ond sgwrs am lliwiau bod debyg iawn i sgwrsiau gyda phlant ym mhob man. 2 awr ar ol, o'n i'n eistedd yn fy ystafell fyw crio.

Wnaeth fy nhadcu marw yn 1977. Cyn o'n i'n geni. Wnes i fyth yn nabod fy nhadcu. Roedd e'n siaradwr Cymraeg iaith cyntaf ac wnaeth e eistedd mewn ei ystafell cefn. Wastad. Roedd "front room for best". Nawr fy Nain defnyddio y ystafell ffrynt. Wnes i sylweddoli bod dim berson wedi siarad Cymraeg yn y stafell yma ers 1977.

Dwi ddim yn gwybod am nefoed . Sai'n gwybod os Tadcu gallu gweld neu chlywed Iwan a fi. (Dwi'n siwr os mae fe'n gallu clywed ei fod e'n banging ei ben yn erbyn wal fel dwi'n gwneud pob camgymeriad yn y llyfr)

Wnes i fyth yn nabod fy Nhadcu, ond wnes i deimlo mor agos iddo fe heddiw. Ac mae hynny'n pam mae iaith gwneud i fi crio fel babi.